Annelerden emzirme manifestosu

Pervin Metin/Sabah

İstanbul'da iki annenin başlattığı "emzirme reformu" çalışması, kısa sürede birbirini tanımayan 700 kadını harekete geçirip "Emzirme Reformu Manifestosu"na dönüştü. Kurdukları www.emzirmereformu.com adlı site aracılığıyla haberleşen anneler, emziren kadınların günde 7.5 saatten fazla çalıştırılmamasını istiyor. Onlar, kısa süre öncesine kadar Türkiye'nin önde gelen şirketlerinde etkin pozisyonlarda çalışan, ancak doğum sonrası kariyerlerine veda etmek zorunda kalmış iyi eğitimli genç anneler. Çoğu, henüz 30'lu yaşlarının başında. İşyerlerinin yeni doğum yapmış annelere uygun hale getirilmesini sağlayıp, anne sütü ve emzirmenin önemine dikkat çekmek için 4 ay önce sanal ortamda bir araya geldi. Bu annelerin en büyük hedefleri, Sağlık Bakanlığı'nın "ilk 6 ay sadece anne sütü" görüşünü uygulanabilir hale getirmek. Bunun için doğum izninin 16'dan 24 haftaya çıkarılması, süt izninin işyerlerinde gereği gibi kullanılması, emziren kadının 7.5 saatten fazla çalıştırılmaması için kamuoyu yaratmaya çalışıyorlar. Tüm taleplerini, kendi yazdıkları "Emzirme Reformu Manifestosu" ile dile getiriyorlar. Manifestoda, aile çevresinden anneye yapılan "sütün yetmiyor" baskılarının kalkması, emzirme hakkında bilgilendirme ve destek projeleri yaratılması gibi konulara da dikkat çekiyorlar.

ANNELERE ULAŞTI

Hareketin fikri, iki çocuk annesi 34 yaşındaki Elif Doğan'ın çabalarıyla ortaya çıktı. ABD'de işletme eğitimi alıp 10 yıl çalışan Doğan, ikinci çocuğunun doğumuyla Türkiye'ye kesin dönüş yaptı. Çalışan annelerin iş hayatındaki sıkıntılarını bizzat yaşayan Doğan, bu alanda bir reforma ihtiyaç olduğunu düşündü. İnternet üzerinden yeni doğum yapmış kadınlara ulaşarak çözüm yolları aramaya başladı. Emzirme reformunu, ulaştığı annelerden Simge Alhan'ın desteğiyle başlatan Doğan, sayılarının kısa sürede arttığını vurgulayarak şunları söyledi: "Meğer sıkıntı yaşayan ne çok kadın varmış. En temel isteğimiz, işyeri koşullarının çalışan anneye uygun hale getirilmesi." Henüz 4.5 aylık bir oğlu olan medya ve halkla ilişkiler uzmanı Tuğçe Erdemli Fişek de hareketin öncülerinden. İş hayatına dönmek istediğini söylese de, "Tabii koşulları uygun bir işyeri bulursam" diye de şart koşuyor. Reformun gerekliliğine vurgu yapan Fişek, "İlk 6 ay sadece anne sütü yaklaşımının uygulanmasında ve annelerin bebeklerini istedikleri gibi emzirmeleri konusunda gerek iş hayatında, gerekse toplumsal hayatta sorunlar yaşanıyor. Mesela isteyen anne, parkta, sokakta ya da alışveriş merkezinde bebeğini emzirebilmeli. Ortalıkta emzirdiği için ayıp, yasak ya da kötü bir şey yapıyormuş izlenimi verilmemeli" diyor.

İş ve gündelik hayatta yaşanan sorunlar ve atılması gereken adımların yazıldığı manifestonun birkaç maddesi şöyle:

Çalışan anneler süt iznini gereği gibi kullanabilmeli.

Sağlık Bakanlığı'nın "ilk 6 ay sadece anne sütü" politikasıyla Çalışma Bakanlığı'nın çalışan annelere sağladığı 4 aylık doğum izni birbiriyle çelişmekte. Birçok anne bebeği henüz iki- iki buçuk aylıkken çalışmaya dönmek durumunda kalmakta ve işyerinde sütünü gereği gibi sağamadığı için sütü azalarak kesilmektedir. Çalışma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı'nın "ilk 6 ay sadece anne sütü" uygulamasını destekler hale getirmeli.

Doğum sonrası ücretsiz izin en az iki seneye çıkarılmalı ve özel sektör çalışanları da kamu çalışanları gibi rahatlıkla ücretsiz izin kullanabilmelidir.

Emziren anneler, günde 7.5 saatten fazla çalıştırılmamalıdır. Bu, kanun gereği böyledir.
Hiçbir çalışan anneye çocuğunu emzirdiği ve süt izni kullandığı için işyerinde "mobbing" uygulanmamalıdır.
Çalışan bir annenin süt iznini kullanıyor olması, performansının düşük olduğu anlamına getirilmemeli.  İşyerinde sütünü sağması gereken annenin ihtiyaçları (oda, buzdolabı ve benzeri) karşılanmalı ve mahremiyetine saygı gösterilmeli.

KUR'AN-I KERİM NE DİYOR?

Kur'an-ı Kerim “Biz insana, anne ve babasına iyilik etmesini tavsiye ettik. Annesi onu -karnında 6-9 ay- zahmetle taşıdı ve onu zahmetle doğurdu. Onun -ana karnında- taşınması ile sütten kesilmesi otuz aydır.”[1]

“Biz insana, anne ve babasını(n hakkını gözetmeyi) tavsiye ettik. Annesi onu, kat kat güçlükle -ve zahmetlerle karnında- taşıdı. Onun –sütten- ayrılması da iki yıl içinde -olmuş-tur.”[2]

Bu iki ayetten bir bebeğin gebelik surecinin 30 aydan düşülerek geriye kalan sürede su dışında sadece anne sütüyle beslenmesi gerektiğini anlıyoruz. Başkaları aksini söylese bile önemli değildir. Çünkü bu Allah c.c.'nin tavsiyesi -belki de emri-dir. “Gebeliğin en az müddeti altı aydır ve sütten kesilme iki yıldır. Böylece ayette geçtiği üzere, hepsi 30 aydır. Eğer hamilelik dokuz ay olursa, emzirme süresi 21 ay kadardır. Anne sütü, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanlarına göre ilâhî bir mucize olarak, aylara göre, tek başına gıda, vitamin ve ecza deposudur. Hem de helal yiyeceklerden oluşan sütler mânevî güçlülük ve güven duygusu verir. İlk süt de ilk aşı gibidir.”[3] Günümüzde bazı anneler kendi sütlerinin çoğalması için ‘helâl ve temiz' dolayısıyla süt yapıcı/artırıcı[4] tabiî gıdalarla beslenmek yerine, çocuklarına ‘anne sütü kadar değerli' palavrasıyla satılan sağlıksız ve zararlı mamaları yedirmeleri olsa olsa merhamet yoksunluğunun işaretidir.