Damarlarımızda dolaşan kimyasal kokteyl

BİA / Şahin ARTAN

Pestisit moleküllerinin nano karbon kapsülleri içine sarılması ve insan sağlığı açısından "bir adım daha atılması" mı? "Çukurova'daki kanser vakaları"na karşı, mesela "nano teknoloji"? Bir önceki hastalığın tedavisi olarak?

19 Ekim 2004'de Agence France-Presse tarafından Cenevre'den geçilen haberde, 13 Avrupa ülkesi çevre bakanının kanlarında "kimyasal kokteyli"ne rastlandığı açıklanıyordu. Bakanlara WWF (World Wildlife Fund) tarafından yaptırılan kan tahlillerinde saptanan 55 çeşit kimyasal maddenin kaynağı, mobilyalarda kullanılan yanma geciktiricilerden teflon tavalara, yağ geçirmez piza paketlerinden pestisitlere kadar uzanıyordu.

Bu tarihten bir yıl kadar önce de Avrupa Çevre Komisyonu'ndan Margot Wallström, insan vücudunda biriken kimyasal maddeler sorununun yaşamsallığını vurgulamak için kan testi yaptırmış ve vücudunda, listedeki 77 adet insan yapımı kimyasal maddeden 28'ine rastlanmıştı. Wallström'ün kanında bulunan maddeler arasında, 1950'lerle 70'ler arasında tarımda yoğun biçimde kullanıldıktan sonra yasaklanan DDT de dahil(1), çeşitli OrganoKlorin pestisitler de vardı.

25 Ağustos 2004 tarihli bir Associated Press haberinde ise bütün bir Kuzey Amerika kıtasının "damarları"nda kimyasal kokteyl dolaştığı bildiriliyordu. Habere göre Amerika Birleşik Devletleri'ndeki (ABD) her üç gölden birinde (tüm göllerin yüzde 35'i) ve her dört nehirden birinde (tüm nehirlerin yüzde 24'ü), bu sularda tutulan balıkların yenilmesini tehlikeli kılacak kadar zehir vardı. Amerikan Çevre Koruma Örgütü (EPA) tarafından yayınlanan raporda, sularda cıvadan pestisitlere, arsenik, bakır ve kurşun gibi ağır metallerden PCB'lere kadar farklı maddelerden kaynaklanan kirlenme saptanmıştı.

15 Ağustos 2004 tarihli Guardian haberine göre ise, bilimadamları, 20 yıldan kısa bir süre içinde Batı'da beyin hastalıklarında (Alzheimer ve Parkison dahil) büyük artış görüldüğünü belirlemişlerdi. İngiltere ve Galler'de 1970'lerde yılda ortalama 3 bin ölüme neden olan bu hastalıklar, 1990'ların sonuna gelindiğinde artık yılda ortalama 10 bin ölüme neden olmaya başlamıştı. Public Health'de yayınlanan rapora göre, hastalıkların nedenleri yüksek pestisit kullanımından endüstriyel atıklara, çöplerden egzost dumanına kadar uzanıyordu. Raporda imzası bulunan araştırmacılardan profesör Colin Pritchard (Bournemouth Üniversitesi), "Bunlar tehlikeli hastalıklar ve insanlar giderek daha sık, daha erken yaşlarda bu hastalıklara yakalanıyor" diyor ve ekliyordu: "Doğaya bakıp kendimize ne yaptığımızı sormalıyız."