Deterjanın yol açtığı hastalıklar

Emrullah Öztürk / TIMETURK

Tüketicilerin ürün seçiminde belirleyici faktörler rol oynuyor. Özellikle de temizlik ürünlerinde... Bunlar arasında ucuzluk, sağlık, kalite gibi etkenleri sayabiliriz. Ancak Türkiye gibi Müslüman toplumlarda “Temizlik imandan gelir” anlayışı dolayısıyla ürün ve marka seçiminde din faktörünün de önemli bir yer teşkil ettiğini de belirtmek de fayda var.

Toplumu sürekli tüketime zorlayan mevcut ekonomik sistem de, varlığının devam ettirmek için pazara, sektörün hakimi dev firmalar aracılığıyla hep yeni ürünler sunmak zorunda... Ancak firmalar bunu yaparken tüketici için önemli olan noktalarda ödünler veriliyor. Bununla ilgili Türkiye'deki temizlik sektöründe önemli yere sahip bazı firmalara ait deterjan ürünlerinin insan ve çevre sağlığına olumsuz etkilerine dair bir çok araştırma yer alıyor. Peki bu olumsuz etkileri hangi boyutlarda? Deterjan ürünlerinin bu olumsuz etkilerinin boyutlarını gösteren araştırmalar zaman zaman basına da yansıyor.

DETERJANLARIN KANSEROJEN ETKİSİ

Örneğin Aksiyon Dergisi'nin 773'üncü sayısında yer alan "Bu deterjanlar kadını kanser eder" başlıklı haberde çamaşır deterjanlarında insan vücuduna zararlı amonyak ve petrol türevi birçok kimyasal bulunduğu öne sürülüyor. Haberde bu maddelerin suda çözülmediğine dikkat çekilirken bu nedenle fosfat ve formaldehit içeren deterjanların çok zararlı olduğu belirtiliyor.

KISIRLIK ORANLARINDA ARTIŞ

20 Mart 2005 tarihli Sabah gazetesinde yer alan “Deterjan kısırlık yapabiliyor!” başlıklı bir başka haberde de kadın ve erkekte kısırlık olgularının artış gösterdiği, Almanya'da her 5 çiftten birinin çocuğu olmadığı ve bunun 30 yıl öncesine göre kısır çiftlerin sayısının iki kattan fazla arttığını gösterdiği belirtiliyor. Bu haber örneklerini çoğaltmak mümkün. İşte bazı basın organlarına yansımış çamaşır deterajnlarının olumsuz etkileriyle ilgili haberler:

-30.11.1999 tarihli Hürriyet gazetesinde “Temiz ev astımı tetikliyor!” başlıklı haber:

"ÇOCUKLARDA ASTIM RİSKİNİ ARTTIRIYOR"

Avustralya Cutrin Teknik Üniversitesi'nde yapılan araştırmalara göre, evde kullanılan deterjanlar, çocukların astıma yakalanma riskini 4 kat artırıyor.

DERİ HASTALIKLARINDAKİ ARTIŞ

-13.05.2002 tarihli Hürriyet gazetesinde "Sabun ve deterjan deri hastalıklarını artırıyor!” başlıklı haber:

…İngiltere'de yapılan araştırmalar, ülkede her beş çocuktan birinin egzama ve benzeri deri hastalıklarına yakalandığını, buna da giderek artan sabun ve deterjan kullanımıyla evlerin daha sıcak ve havasız hale gelmesinin yol açtığını ortaya koydu.

DETERJAN ÜRETİCİLERİ ÜRÜN İÇERİKLERİNİ NEDEN GİZLİYOR?

16,09,2009 tarihli New York Times gazetesinde “Fight Grows Over Labels on Household Cleaners” başlıklı haber:

….Deterjanlarda kullanılan pek çok maddenin astım, düşük, kısırlık, kanser, cilt irritasyonları ve benzeri pek çok ciddi hastalıkla ilişkili olduğu biliniyor. Deterjan üreticileri ise ürün içeriklerinin yalnızca yüzde 1-2'lik bir kısmı açıklayarak ürün içeriğinin büyük bir kısmını gizliyor. Tüketici dernekleri, Procter & Gamble, Colgate-Palmolive ve diğer deterjan üreticilerine karşı dava açarak deterjan içeriklerinin ve bu kimyasallara ömür boyu maruz kalmanın etkilerinin kamuya açıklanmasını talep ediyor.

Peki deterjansız bir hayat mümkün mü? Bir dahaki konumuz deterjana alternatif, insan ve çevre sağlığına zarar vermeyen ürünlerle ilgili olacak…