GDO yasasının çıkması için şeytan iş başında...

ABD Tarım Bakanlığı'nın, TBMM milletvekillerini, GDO'ların önünü açacak Biyogüvenlik Yasası'na onay vermesi için ABD'de ağırlamalarıyla ortaya çıkan lobi faaliyetinin tek olmadığı anlaşıldı. 2005 yılında yazılan rapor, bu gezi dahil yapılacak lobi faaliyetlerini ve geçmişte yapılanları tek tek ortaya koyuyor.

TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri komisyonu üyesi milletvekillerinin, Genetiği Değiştirilmiş Organzimaların (GDO) Türkiye'de ekilmesi ve satışının önünü açacak Biyogüvenlik Yasası'na onay vermelerini sağlamak için ABD'de ağırlanmasının münferit bir olay olmadığı ortaya çıktı. Gazete Habertürk'ün ulaştığı ve dönemin ABD Tarım Ataşesi Robert Hanson tarafından kaleme alınan raporda, Türkiye'de genetiği değiştirilmiş (transgenik) ürünlere karşı bir kamuoyu oluştuğunu, bunun da muhtemelen ABD'den GDO'lu ürün ithal etmek isteyen üreticileri ürküttüğü belirtiliyor. Türkiye'nin GDO'lar karşısında Avrupa gibi “karşı” tavır aldığına dikkat çekilerek, söz konusu yasa tasarısının hükümetin aksini söylemesine rağmen GDO'lu ürünlerin Türkiye'ye ithalinde engel teşkil edebileceği belirtiliyor.

Yasanın bu haliyle çıkmaması için bu konuda karar vericileri, akademisyen ve üreticileri hedef alan bir dizi lobi çalışması yapılmasını öneriyor.

ABD Tarım Bakanlığı'nın (FAS) raporunda, 2005 yılına kadar yapılmış çalışmalar da yer alıyor.
- Üniversite,
- hükümet ve
- özel sektörden belirli kişilerin seçilerek ABD ve çeşitli ülkelerde seminer ve teknik gezilere götürüldüğü detaylarıyla belirtilmiş. Raporda ayrıca 1998-2000 yılları arasında yasak olmasına rağmen Türkiye'de sınırlı sayıda da olsa GDO'lu patates, mısır ve pamuk ekildiği belirtiliyor.

Türkiye'de genleriyle oynanmış tarım ürünleriyle ilgili yasal boşluk nedeniyle, “GDO'lu ürün” etiketi taşıyan ürünlerin, ülkeye sokulmadığı, etiketsiz ürünlerinse girebildiği belirtilerek üreticilere yol gösteriliyor. Gönderilmesi gizlice tavsiye edilmiş.

FAS Türkiye'nin yaptığı çalışmalardan bazıları:

2000 yılından bu yana Cochran Programıyla biyoteknoloji adaylarının ABD'ye gönderilmesi.

Biyoteknoloji konusundaki bilgilerin tercüme edilip hükümet ve paydaşlara iletilmesi.

Seçilmiş, gıda güvenliği konusunda çalışan 2 hükümet yetkilisini 2002'de Tunus'taki biyoteknoloji seminerine gönderilmesi.

Yüksek düzey iki Tarım Bakanlığı uzmanının 2003 yazındaki Amerikan Hububat Konseyi toplantısına katılması için aday gösterilmesi.

2003 sonbaharında Ankara'da hükümet yetkililerine (250 kişinin üzerinde katılım olmuş) büyük bir konferans düzenlenmesi.
2003 yılı sonbaharında bir üniversitenin biyoteknoloji uzmanının Amerika'daki biyoteknoloji konferansına gönderilmesi.
2004, 2005 ve 2006 yıllarında, bakanlığın 5 gıda güvenlik elemanının, devlet fonlarıyla Biyoteknoloji Uluslararası Ziyaret Programı'na katılmasının sağlanması.
2004 yılı yazında bakanlık yetkililerinin ve gazetecilerin USGC Biyoteknoloji programlarına katılmasının sağlanması.
2005 yılı Nisan ayında bir grup milletvekili ve Tarım Bkanlığı'nın kilit elemanlarının ABD'ye davet edilmesi ve ABD'nin tarımsal biyoteknolojiyi nasıl kullandığının gösterilmesi.
2005 yılı Eylül ayında ABD Tarım Bakanlığı'nın yardımıyla bir biyoteknoloji uzmanının Türkiye'deki üç üniversitede, Bakanlık yetkilileri ve paydaşlara konferans vermesinin sağlanması.

Planlanan çalışmalardan bazıları:

Karar yetkisine sahip yüksek düzeydeki Tarım Bakanlığı yetkililerinin, seyahat ve eğitim programlarına dahil olmasının garanti edilmesi.
Basında ve siyasi alanlardaki eleştirileri yanıtlamak için Türkiye'deki yerli endüstri ve ithalatçılar ile eşgüdüm içerisinde olunması.

Biyoteknolojinin yararlarını göstermek için Türkiye'deki yerel üniversitelerle eşgüdüm içinde olunması.Ankara ve İstanbul'da bakanlıkların dönem dönem değişebilen elemanlarına gıda güvenliği seminerleri verilmesi için konuşmacılar ayarlamak.

Bu seminerlere FDA'nın (Yiyecek ve İlaç Departmanı) katılımının ve ABD'deki biyotek ürünlerin yararlarını anlatan Amerikalı üreticilerin bu toplantılarda olmasının sağlanması.

Cooperator, Cochran ve Uluslararası Ziyaretçiler Programı aktivitelerinin devam ettirilmesi. Bu aktiviteler arttırılmalı ve ziyaretler için İngilizce bilmeyen daha yüksek düzeydeki resmi görevlilerin hedeflenmesi.

Türkiye'nin, biyoteknolojik mısır ve pamuk üretiminden diğer ürünlere nazaran daha karlı çıkacağının üreticinin karının artacağının, resmi görevliler ve yerel üretici birliklerine devamlı olarak anlatılması. (Özgür Gürbüz)