Gıda Hareketi'nin bal rezaleti uyarısı Türkiye sahte bal gerçeği ortaya çıkardı

“4 kavanozu sadece 100 TL” sloganıyla satılan, TV kanalı bile kurulan ‘balda' korkunç gerçek ortaya çıktı.

Bu yolla satılan balları arıların üretmediği, mısır şurubundan yapıldığı anlaşıldı. Kilosu 2 TL'ye mal edilen ballar, 2. Ordu Komutanlığı'na da satılmaya çalışıldı

Vatan Gazetesi'nin haberine göre, Türkiye son günlerde ‘bal' furyası yaşıyor. Bazı firmalar ürünlerini televizyon programları üzerinden pazarlarken, bazıları ise işi abartıp kendi kanalını bile kurdu. İnternet üzerinde ise ‘organik bal', ‘çiçek bal”, ‘kovan balı' gibi isimlerle satış yapılıyor. “3 kavanoz alana biri bedava, 4 kilo bal sadece 100 TL” gibi sloganlarla satılan ballarla ilgili birçok da şikayet geliyor. Son olarak Tarım Gıda ve Hayvancılık Bakanı Bakanı Mehdi Eker şikayetleri incelemeye başladıklarını söyledi.

Arılara gerek yokmuş!

Türkiye'de bal furyasının yaşanmasının nedeni 2002 yılına dayanıyor. Bu tarihte ‘Nişasta Bazlı Şeker' üretiminin kotası yüzde 7.5'tan yüzde 15 çıkartıldı. Böylece daha çok arıların yemi olarak kullanılan mısır şurubu üretim kotası artırılmış oldu. Bu tarihten sonra mısır şurubu neredeyse bal üretiminin en önemli malzemesi haline geldi. Öyle ki ‘arı'ya bile gerek olmadığı ortaya çıktı. Bundan sonra da arısız bal üretimine geçildi. Bu durumu BALDER Yönetim Kurulu Başkanı Özen Altıparmak şöyle açıklıyor: “Bal dünyada en kolay taklit edilen ama en zor tahlil edilen bir ürün. Böyle olunca rant var. 2 TL'lik bir ürünü 20 TL'ye satabiliyorlar. Yüksek früktozlu mısır nişastası kullanılabiliyor. Mısır şurubuna, esans, enzim ve polen (balın özellikleri) katılarak sahte bal üretiliyor. Bu teknik ile arıyı devreden çıkardılar. İnsanlar tadarak anlamaya çalışıyorlar ama insan damağı o ürünün sahte bal olduğunun ayırdına varamıyor. Sadece laboratuvarlar farkı tespit edebiliyor.”

Bal aromasına yasak geldi

Bal yapımında ‘arı'ların devreden çıkartılmasının yaygınlaşmasıyla 2007 yılında o zamanki adıyla Tarım ve Köyişleri Bakanlığı harekete geçti. Bakanlık, Alkolsüz İçecekler Tebliği'ne bir madde ekleyerek, ”Bal aroması ilave edilerek aromalı şurup üretilemez” dedi. Böylece mısır şurubu kullanarak bal yapılmasının önüne geçilmesi planlandı. Ancak bu yöntemle büyük rant sağlayan firmalar yasağa karşı çıktı. Ankara'da faaliyet gösteren Kayserilioğulları adlı şirket, dava açarak yürütmenin iptali ve durdurulmasını talep etti. Konu Danıştay'a kadar çıktı. Danıştay ise 19 Şubat 2008 tarihinde yürütmeyi durdurdu. İşte bu tarihten sonra balcıların önünde hiçbir engel kalmadı. Ancak bu kararın iptali için de Türkiye Arı Yetiştiricileri Derneği karşı dava açtı.

Orduya bile pazarladılar

Türkiye'de ‘arı'sız balcılıkta herkesi hayrete düşürecek olaylardan biri de Türk Silahlı Kuvvetleri'nin başına geldi. 2011 yılında 2. Ordu Komutanlığı 40 gramlık poşetlerde 300 bin adet bal alım ihalesi düzenledi. M.E. ihaleyi 58 bin TL bedel ile kazandı. Balları da orduya teslim etti. Ancak balın ‘sahte' olduğu ortaya çıktı. Çünkü muammel bedeli 150 bin TL olan balın neredeyse üçte bir fiyatına gitmesi Arı Yetiştiricileri Derneği'ni şüphelendirmişti.

Mısır şurubu kanser yapıyor

Mısır şurubu, kanser, kalp, siroz, diyabet gibi çok sayıda hastalığa neden oluyor. Fransa, Hollanda ve İngiltere'de yasak. En büyük üretici olan ABD'de üretim kotası yüzde 10'dan yüzde 2'ye düşürüldü. Türkiye'de ise 15'e çıkarıldı.

4 çeşit bal var

Bal tebliğine göre 4 tür bal bulunuyor. Bunlar da, kaynağına, üretim ve pazara sunuluş şekline göre ballar ile fırıncılık ve çerçeve balı. Kaynağına göre ballardan çiçek veya nektar balı bitki nektarından elde ediliyor. Salgı balı ise bitkilerin canlı kısımlarının salgılarından yapılıyor. Diğer ballar ise süzme, petekli, sızma, pres ve filtre edilmiş ballar... Fırıncılık balı, diğer gıda maddelerinin üretiminde bileşen olarak kullanılırken, çerçeve balı arıların doğrudan petek yaptığı veya içine temel peteklerin yerleştirildiği malzemelerden oluşuyor. 

İŞTE O MAKALE: Bizim televizyondan ‘bal' akıyor! Ya sizinki…

Bal gerçeğinin ayrıntıları bu kitapta

GIDA HAREKETİ UYARIYOR!

- Süzme balları almayınız
- Temel petekli balları almayınız
- Kara kovan balını tercih ediniz
- Bal her mevsim bulunmaz. Bal son baharda hasat edilir, birkaç ay içinde satılıp biter.

TEMEL PETEK hazır olarak üretilen yapay petek olup parafin gibi maddeler içerdiğinden sağlıksızdır. Piyasadaki balların ezici çoğunluğu temel petek olduğundan tüketilmesi önerilmez.