Salçanız ne kadar güvenli?

Bilimsel adı ‘Lycopersicon Lycopersicum' olan domates, bilinenin aksine bir sebze değil, meyve. Çünkü ‘meyve', bitkinin tohum ihtiva eden yenilebilir kısmı anlamına geliyor. 

Sebze ise, sapı, yaprakları ve kökleriyle tüketilebilen bitki şeklinde kabul ediliyor.  Domatese kırmızı rengini veren likopen, çok iyi bir antioksidan. Son yıllarda yapılan araştırmalar bu mucizevi meyveyle alakalı önemli bir gerçeği de ortaya çıkarmış. Mesela, sık sık domates ve domatesli ürünler tüketenlerde bazı kanser türleri (özellikle prostat kanseri) ve kalp rahatsızlıkları az miktarda tüketenlere göre daha az görülüyor.

Likopen, domatesin işlenerek veya pişirilerek salça, ketçap, püre, sos vb. hâlinde yiyeceklere katılmasıyla daha da etkinleşiyor. Dolayısıyla, hem daha sağlıklı yaşamak hem de vücudumuzu hastalıklardan korumak için domates ve domatesten üretilmiş gıdaları özellikle de salçayı düzenli şekilde tüketmemiz elzem. İşte kilit nokta da burası. Market raflarını süsleyen on çeşitten fazla ürün var. Hepsinin fiyatı da farklı.

Peki en doğru salçayı aldığımızı nasıl anlayacağız?

Fiyat farkına bakarak mı, ambalaja aldanarak mı? Sorunun cevabı ürünün altında yazan ‘Briks'te (konsantrasyon oranı) gizli. Bu, salçanın içerisindeki katı madde miktarını gösteren değer. Buraya bakarak salçanın yaklaşık kaç kilo domates kullanılarak yapıldığını anlayabilirsiniz.

Örneğin, yüzde 30-32 brikslik 10 kilo salça 65 kilo taze domatesten elde edilirken,
             yüzde 0-22 briks oranındaki 10 kilo salça yalnızca 45 kilo taze domates kullanılarak üretiliyor. Yani arada 20 kg.lık domates farkı bulunuyor.

Ülkemizde domates salçaları kuru madde içeriğine göre üç çeşit: 

Püre Tipi Salça: Domates suyunun suda çözünen tuzsuz kuru madde miktarının yüzde 11-26 arasına kadar konsantre edilmesi ile üretiliyor.

Duble Konsantre Salça: Suda çözünebilen tuzsuz kuru madde miktarının yüzde 28-30 arasına kadar konsantre edilmesi ile elde ediliyor.

Triple Konsantre Salça: Suda çözünebilen tuzsuz kuru madde miktarının yüzde 36-40 arasına kadar konsantre edilmesi ile imal ediliyor.

Ülkemizde duble konsantre salça tüketimi yaygın. Ürünün kuru madde içeriği yükseldikçe yemeklerde kullanım oranı azalıyor. Bu nedenle tüketicilerin salça alırken aynı tipteki ürünler arasında briks (bx) numaralarına göre karşılaştırma yapması gerekiyor. Bir tüyo daha; büyük marketler salçalarda indirim yaptığında, üreticilere salçanın briksini düşürmesini söylüyor. Böylece aynı ürün daha ucuza mal oluyor. Fiyat da bu sebeple otomatik olarak düşüyor. İndirimdeki ürünleri satın alırken muhakkak briksine bakın…    

Aksiyon