Sperm kalitesini düşüren etkenler

İsmail Ağar - Bugün

Çocuk yapmakta zorlanan çiftlerin sayısı giderek artıyor. Bu artışa paralel olarak araştırmalar son 50 yıl içerisinde erkeklerin sperm kalitesinin ve sperm sayısının azaldığını gösteriyor. İşte sperm kalitesini düşüren etkenler...

Çocuk yapmakta zorlanan çiftlerin sayısı giderek artıyor. Bu artışa paralel olarak araştırmalar son 50 yıl içerisinde erkeklerin sperm kalitesinin ve sperm sayısının azaldığını gösteriyor. Sperm sorunu kötü beslenmeyle yakından alakalı.Yapılan araştırmalar gösteriyor ki, özellikle yeme bozuklukları üreme fonksiyonları üzerinde olumsuz etki doğuruyor. Bunun doğal bir sonucu olarak da kısırlık riski artıyor. Sperm kalitesi ve sayısındaki düşüş için modern yaşamın olumsuz koşulları ciddi tehdit olarak gösterilse de bu iddialar için somut bir kanıt yok; ancak olasılıkları yüksek.

Meslek ve teknoloji

Örneğin mesleği şoförlük olan ve uzun süre oturmak zorunda kalanlar ile laptoplarını kucaklarında kullanan erkekler üzerinde yapılan çalışmalar fazla ısı sebebiyle sperm sayısında azalma olduğunu gösteriyor. Sperm kalitesini tehdit eden bir unsur sigara ve alkol. Özellikle sigara, alkol cinsel organa gidenkan akışını azaltmakta, beraberindeereksiyon sorunlarını da meydana getirmektedir.

Sağlıksız diyetlere uymayın

Sağlıksız ve düşük kalorili zayıflama diyetleri de kısırlığa sebep olmaktadır. Sağlıksız diyetler kadınlarda östrojenhormonu düşüklüğüne neden olurken erkeklerde testosteron seviyesinde düşüşe ve sperm sayısının azalmasına neden olmaktadır. Beslenmede çok çeşitlilik yerine tek gıda rejimine yönelmek, başta halsizlik olmak üzere, yorgunluk ve düzensiz uyku da sayının azalmasında etkili oluyor.

Şişmanlık DNA'yı bozuyor

Aşırı şişmanlığın çocuk sahibi olmak isteyen kadınların önünde engel olduğu biliniyor. Tıpkı kadınlarda olduğu gibi erkeklerde de şişmanlık sperm sorununun yaşanmasına neden olurken yine araştırmalar şişmanlığın spermde DNA hasarına yol açtığını gösteriyor. Yine bir başka araştırma vücut kitle indeksi ideal sınırlarda olan kişilerin sperm miktarının VKİ normal değerlerin üstünde olan kişilere göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. İşte sağlıklı ve dengeli beslenme bir mesaj daha iletiyor. Ne yediğiniz sperm kalitenizi gösteriyor. Doğru tüketilecek gıdalarla, sperm sayısını artırmak mümkün olabilmekte.

20 milyon ve üstü olmalı

Dünya Sağlık Örgütü normal sperm sayısını 20 milyon ve üstü olarak kabul ediyor. Önceleri bu rakam hayli yüksekken değişen şartlar ve araştırmaların da gösterdiği gibi hatalı beslenme alışkanlıkları Batı toplumlarını bir sorunda daha birleştiriyor. Vitamin, mineral ve antioksidanların yeterli ve kaliteli sperm üretiminde önemli rolü vardır.

Sperm yapıcı selenyum

Bir başka sperm yapıcı mineral ise selenyumdur. Birçok besinde bulunduğundan ötürü sağlıklı ve dengeli beslenenler selenyumu yeterli ölçüde karşılar. Sarımsak, soğan, et, bkarşılar. Sarımsak, soğan, et, balık, yumurta, tereyağı zengin kaynaklardır.

Aklınızda bulunsun

Testis ısısı: Erkeklerde testis ısısı vücut ısısından düşüktür. Yüksek ateş, sıcak çevrede çalışma, sauna ve dar pantolon giyme gibi testis ısısını artıran durumlar tperm sayısını azaltır. Aşırı egzersiz: Hormon üretimini azaltarak kısırlığa sebep olabilir.

İlaçlar: Bazı tansiyon ve ülser ilaçları sperm sayısını düşürebilir, ereksiyon ve chil arzuyu azaltabilir.

Stres: Cinsel isteksizlik ve sperm sayısındaki azalmaya bağlı kısırlığa sebep olabilir. Radyasyon: Sperm sayı i yapısını azaltarak kısırlığa neden olabilir.

Travma: Testislere darbe veya kazalar semen içinde zarar verebilecek antikorların oluşumunu artırarak infertiliteye sebep olabilirler.

Meslek: İş yerinde kimyasal etkenlerle karşılaşan kişilerde bu etkenlerden uzaklaşmak için tedbirler alınması gereklidir.

İlaç: Kullanılan bazı ilaçlar da sperm üretimini olumsuz etkileyebilmektedir. Özellikle de kemoterapi ilaçları kullanılması durumunda sperm üretimi değişen seviyelerde etkilenebilmektedir. Sporcuların egzersiz kapasitesini artırmak için kullandıkları bazı ilaçlar da olumsuz etkiler taşır.

FOLİK ASİT VE VİTAMİNLER

B, C, E vitamini ve folik asit sağlıklı sperm yapımıyla yakın ilişki içindedir. Yanı sıra öğünlerinize bol miktarda sebze ve meyve katın. Sperm kalitesinin ve miktarının yükseltilmesi amacıyla üzerinde önemle durulan beslenme ve kalitesiz yaşam şartları (stres, alkol, sigara, kimyasallar) etkileri üzerindeki çalışmalar tüm hızıyla sürüyor. Elde edilen sonuçlara bakıldığında beslenme şeeklinin sperm kalitesinin yükselmesi ve kısırlık riskinin azaltılmasında hayli yüksek oranlarda etkileri olduğu gözleniyor.

UNUTMAYIN!

Sağlıklı bir yaşam için sağlıklı beslenme de çok önemli. Beslenmenin yanı sıra kendinize zaman ayırıp mutla spor yapın. Bu bir yürüyüş de olabilir.

- - - 0 - - -

Türkiye'de 1975 yılında %2 olan kısırlık; 2004'de %10, 2005'de %15 2009'da %25'lere ulaştı. Kısırlık için önesürülen birçok nedenin yanısıra en önemli neden olarak: GDO'lu meyve ve sebzeler ile gıdalara eklenen katkı maddeleri gösteriliyor. Türkiye'de kısırlaşma bu hızla ilerlerse 2020'den yüzde 50'leri bulacak. 2030'larda ise %100'lere dayanabilecek. Daha şimdiden Türkiye'de nufus artışı eksi seviyelerde.

Eski bir video ama...